Thứ Ba, 3 tháng 5, 2016

Điều gì sẽ sảy ra nếu Hà nội cải tạo chung cư cũ với cơ chế mới

Việc sửa đổi, bổ sung cơ chế, theo chỉ đạo của Chủ tịch Thành phố Nguyễn Thế Thảo, sẽ được hoàn thiện ngay trong tháng 10 này, dư luận đang chờ đợi nhưng đổi thay của cơ chế này đưa lại...
Cơ chế, chính sách cải tạo chung cư cũ trên địa bàn Thành phố Hà Nội sẽ được sửa đổi, bổ sung sau nhiều trì trệ, vướng mắc. Tuy nhiên, cơ chế mới sẽ như thế nào, ai sẽ được lợi nếu cơ chế mới được áp dụng?
Chính sách cũ không phù hợp
Quyết định 48/2008/QĐ-UBND ngày 28/7/2008 về cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ bị hư hỏng, xuống cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội được ban hành vào năm 2008 nhưng đã 6 năm trôi qua, việc cải tạo, xây dựng chung cư cũ vẫn dậm chân tại chỗ.

Khu tập thể Nguyễn Công Trứ - dự án thí điểm cải tạo chung cư cũ toàn khu của Thành phố, trong thời gian qua các sở ngành của Thành phố và công ty cổ phần Đầu tư xây dựng nhà đất số 7 đã cố gắng triển khai dự án cải tạo, xây dựng lại, khắc phục những hư hại, xuống cấp. Mặc dù đã thực hiện việc khảo sát, lập quy hoạch xây dựng toàn khu, đã di chuyển một số hộ dân và khởi công xây dựng công trình nhà N3 nhưng việc triển khai vẫn bị vướng mắc, nhất là về cơ chế, chính sách, bố trí vốn triển khai dự án, khả năng cân đối kinh phí...

Lý do được cho là quan trọng nhất mà các chủ đầu tư nêu ra đó là nếu việc cải tạo chung cư cũ được thực hiện theo đúng quy chế của Thành phố cũng như những quy định của Chính phủ thì chủ đầu tư sẽ không có lãi, thậm chí lỗ vốn. Ngược lại, do không có cơ hội quay về nơi cũ sinh sống, hệ số đền bù thấp nên người dân cũng không muốn dời đi.

Trong khi đó, theo wiki nhà đất,các quy định của Nhà nước đưa ra lại quy định không cho phép xây các nhà chung cư mới cao quá 9 tầng do lo ngại làm gia tăng mật độ dân cư, không thay đổi quy hoạch kiến trúc…

Cùng với trở ngại không cân đối được lợi ích 3 bên: Nhà nước - doanh nghiệp - người dân, nên các khu chung cư cũ kĩ, nguy hiểm vẫn tiếp tục tồn tại  mà không được cải tạo, xây mới.


Phải hy sinh quy hoạch nếu cơ chế mới được thực hiện
Mới đây, UBND Hà Nội vừa đề nghị Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ cho phép xây dựng khu vực chung cư cũ cao từ 21-27 tầng để đảm bảo tái định cư tại chỗ nhằm giải quyết những vướng mắc kể trên.

Ngày 26/9, theo tin nhà đất, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Nguyễn Thế Thảo lại vừa chỉ đạo Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành, UBND các quận liên quan tiến hành rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách cải tạo chung cư cũ trên địa bàn Thành phố, thay thế cho Quyết định 48/2008/QĐ-UBND ngày 28/7/2008 của UBND Thành phố, trình UBND Thành phố trong tháng 10/2014.

Nhưng những động thái này của TP.Hà Nội đang gây nên mối lo ngại về việc làm tăng nguy cơ quá tải về giao thông, trường học, bệnh viện… những vấn đề cốt yếu mà trong những năm gần đây, Thành phố vẫn chưa tìm được lối ra.



Trong khi đó, cũng không ít ý kiến cho rằng việc cải tạo chung cư cũ cần phải xóa bỏ cơ chế xã hội hóa. Theo đó, cần phải coi việc tái thiết nhà chung cư cũ là trách nhiệm của Nhà nước thay vì đẩy trách nhiệm quá lớn cho doanh nghiệp từ việc lập phương án đền bù, xây dựng, đề án cải tạo chung cư...

Về vấn đề này, một chuyên gia về quy hoạch Hà Nội "hiến kế", Nhà nước, cơ quan quản lý hoàn toàn có cơ chế để doanh nghiệp có lãi, ví dụ như cơ chế đối ứng bù cho doanh nghiệp một dự án bất động sản khác để kinh doanh…

Nhưng cũng có ý kiến cho rằng, trong khi Thành phố sẵn sàng bỏ ra rất nhiều tiền để xây tuyến đường sắt trên cao, mở rộng đường, làm cầu vượt để giải quyết bài toán quá tải… thì việc Hà Nội quyết tâm phải xã hội hóa việc cải tạo chung cư cũ, để rồi lại tiếp tục "rót" tiền xây trường học, mở đường... là một điều quá "ngược đời" và cần một sự lí giải rõ ràng.

Việc sửa đổi, bổ sung cơ chế, theo chỉ đạo của Chủ tịch Thành phố Nguyễn Thế Thảo, sẽ được hoàn thiện ngay trong tháng 10 này, dư luận đang chờ đợi nhưng đổi thay của cơ chế này đưa lại...

Phát triển nhà tái định cư nhưng phải dung hòa lợi ích các bên

Nhưng trên hết, với mỗi khu TĐC luôn phải có quy hoạch đồng bộ, chi tiết cơ sở hạ tầng đường sá, điện, nước, các khu trường học, trạm xá, chợ, siêu thị... đáp ứng nhu cầu sống thiết yếu của người dân. Các nhà đầu tư phải được hỗ trợ thuế và chi phí nhằm thu hút nhà đầu tư, tăng tính cạnh tranh. Nói cách khác, phát triển nhà TĐC phải dung hòa lợi ích các bên.
Theo tin nhà đất, hiện trạng chất lượng nhà đất tái định cư lâu nay đang là vấn đề nan giải, nhà xuống cấp nhanh, cơ sở tiện ích xã hội thiếu đồng bộ, hạ tầng kỹ thuật liên tục hỏng hóc... Đây cũng là lý do khiến người dân thờ ơ, ngần ngại với nhà tái định cư.
Số lượng tăng, chất lượng giảm
10 năm nay, Hà Nội mới chỉ xây dựng được 14.000 căn trong khi mỗi năm, Hà Nội cần 5.000 - 10.000 căn TĐC. Tuy nhiên nhà thì xây rồi nhưng dân lại không mặn mà về ở bởi chất lượng chưa đảm bảo được đời sống, cơ sở hạ tầng thiếu đồng bộ, nếu so sánh với nhà ở xã hội thì chất lượng không bằng trong khi giá lại cao hơn.

Hiện nhà tái định cư đang xây theo cơ chế bao cấp, cơ quan quản lý và vận hành là Công ty Quản lý và Phát triển nhà, trong khi đơn vị xây dựng lại là các chủ đầu tư và không bị ràng buộc trách nhiệm. Họ xây xong, bất kể chất lượng thế nào cũng được "tặc lưỡi" đưa vào sử dụng dẫn đến tình trạng các công trình xuống cấp nhanh chóng, chất lượng kém, hỏng hóc.




Ngoài ra, theo wiki nhà đất, các khu TĐC chưa được quy hoạch đồng bộ, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, xã hội yếu, thiếu gắn kết, khiến người dân sinh hoạt khó khăn, bất tiện trong mua sắm, kinh doanh và học hành. Bên cạnh đó, việc người dân không được chọn căn, chọn tầng, chọn chỗ ở theo nhu cầu và khả năng tài chính của mình từ đó nảy sinh nhiều vấn đề bất cập dẫn đến tình trạng xin - cho, mua bán suất nhà TĐC.

Để người dân không còn e ngại nhà TĐC
Các nhà quản lý cần phải thay đổi cơ chế đầu tư, xây dựng nhằm xóa bỏ e ngại trong dân với nhà TĐC. Cụ thể, nhà TĐC cần được tiêu chuẩn hóa, các yếu tố giá cả, chất lượng, nội thất, kết cấu, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phải có tiêu chí riêng. Chủ đầu tư chỉ được nhận thầu xây dựng khi cam kết đáp ứng được tiêu chuẩn, yêu cầu đề ra.

Bên cạnh đó, cần nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư vào chất lượng công trình. Nhằm khắc phục việc các khu nhà TĐC thiết hụt cơ sở vật chất hạ tầng, Nhà nước cũng nên dành những quỹ đất sạch, đã có cơ sở hạ tầng kỹ thuật, xã hội để ưu tiên xây dựng và tạo dựng sẵn quỹ nhà TĐC. Với người dân, nên cho phép được lựa chọn căn hộ theo nhu cầu và có khung giá cho từng căn hộ khác nhau. Với người muốn ở vị trí đẹp, căn hộ diện tích lớn hơn thì phải chấp nhận thêm tiền so với căn hộ kém diện tích và vị trí xấy hơn. Đây sẽ là cách giúp hạn chế được tình trạng xin - cho, mua bán nhà đất suất tái định cư.

Mặt khác, để quản lý nhà TĐC, cần đưa những công ty chuyên nghiệp tham gia vào quá trình vận hành, quản lý, bảo trì, bảo dưỡng thường xuyên, đồng thời giảm thiểu thủ tục rườm rà, rút ngắn thời gian khi phải đề xuất Nhà nước xây sửa. Ngoài ra, với đơn vị quản lý tòa nhà nên tạo điều kiện cho khai thác hạ tầng, lấy thu bù chi, thúc đẩy trách nhiệm, tăng cạnh tranh.

Một vấn đề cốt lõi là cần giải quyết công ăn việc làm cho người dân tại nơi mới. Một số nước ở khu vực châu Á đã giải quyết rất tốt vấn đề này. Thực tế, có thể tạo được 30 - 50% công ăn việc làm tại chỗ với mỗi khu nhà TĐC, bằng cách, những hộ kinh doanh khi chuyển sang nơi mới sẽ được ưu tiên, tạo điều kiện tái kinh doanh tại các ki ốt của tòa nhà TĐC.

Nhiều quốc gia để TĐC tại chỗ cho người dân đã tận dụng triệt để diện tích tại chỗ. Khi lấy đất làm đường, sẽ lấy thêm mỗi bên khoảng từ 60 - 80m để xây nhà TĐC hai bên đường mới cho dân ngoài việc GPMB đúng, đủ diện tích làm đường. Điều này giúp cân bằng lợi ích người dân, tận dụng được cơ sở hạ tầng, xã hội sẵn có tại khu vực, không gây xáo trộn quá lớn cuộc sống của người dân và GPMB cũng trở nên dễ dàng hơn. Cách làm này không khó áp dụng ở Việt Nam.

Nhưng trên hết, với mỗi khu TĐC luôn phải có quy hoạch đồng bộ, chi tiết cơ sở hạ tầng đường sá, điện, nước, các khu trường học, trạm xá, chợ, siêu thị... đáp ứng nhu cầu sống thiết yếu của người dân. Các nhà đầu tư phải được hỗ trợ thuế và chi phí nhằm thu hút nhà đầu tư, tăng tính cạnh tranh. Nói cách khác, phát triển nhà TĐC phải dung hòa lợi ích các bên.

Thị trường BĐS sẽ tái diễn đầu cơ,tăng giá nếu không cơ cấu

Do đó, ông Doanh đề nghị Quốc hội cần thực hiện quyền giám sát thu, chi ngân sách nhà nước có hiệu lực hơn và ban hành một kế hoạch tái cơ cấu và cải cách hệ thống ngân sách nhà nước.


TS Lê Đăng Doanh, nguyên là Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương, đánh giá: để hạn chế đầu cơ và tăng giá vô tội vạ trên thị trường BĐS cần xác định nhiệm vụ tái cơ cấu kinh tế là sự chuyển hướng đúng đắn. Tuy nhiên, tái cơ cấu thị trường là một bài toán khó.
Theo ông Doanh, nếu chỉ chọn 3 lĩnh vực then chốt hiện tại để tái cơ cấu là khu vực tài chính, ngân hàng, đầu tư công và doanh nghiệp nhà nước (DNNN) thì khó đạt mục tiêu đề ra. Cần tái cơ cấu thêm 2 lĩnh vực quan trọng khác nữa là lĩnh vực bất động sản và ngân sách nhà nước để bổ trợ tốt cho 3 lĩnh vực tái cơ cấu hiện tại.

Cũng theo ông Doanh, sẽ “đụng” đến rất nhiều đến các lĩnh vực ngân sách nhà nước và bất động sản trong quá trình triển khai tái cơ cấu 3 lĩnh vực hiện tại. Cần bổ sung tái cơ cấu hai lĩnh vực trên thì việc tái cơ cấu 3 lĩnh vực hiện tại mới tránh được nhiều khó khăn, bế tắc.

Ông Doanh đưa ra một dẫn chứng cụ thể về thị trường bất động sản: Theo đánh giá của Công ty Nomura, tổng giá trị thị trường nhà đất lên đến 21 tỷ USD (4,4 triệu tỷ VNĐ), nhưng lại bị chôn một số vốn tín dụng khổng lồ với rất nhiều yếu tố tiêu cực mà phải cần đến khoảng 7 năm để giải quyết như lừa đảo, chiếm dụng vốn, tỷ lệ đút lót, lại quả rất cao...

Ông Doanh lo lắng là, trong khi thực trạng này có liên quan mật thiết đến nợ xấu và hoạt động ngân hàng thì hiện vẫn không có đề án tái cơ cấu lĩnh vực này một cách toàn diện và có hệ thống mà chỉ có gói hỗ trợ BĐS 30.000 tỷ đồng. Nhưng tốc độ giải ngân của gói này lại rất chậm và chỉ có tác động rất nhỏ đến việc giải tỏa lượng BĐS đang tồn đọng lâu nay trên thị trường.

Trong những đề án khác như Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh Bất động sản, Luật Đất đai các vấn đề khác của thị trường bất động sản được đề cập một cách riêng lẻ trong khi công luận đã phát hiện những chồng chéo, vướng mắc giữa các luật trên. Kết quả là bong bóng bất động sản tiếp tục tác động đến cục máu đông nợ xấu, sở hữu chéo trong lĩnh vực ngân hàng.

“Sẽ vẫn tiếp diễn tình trạng đầu cơ, tăng giá vô tội vạ, thậm chí lừa đảo nếu không tái cơ cấu lĩnh vực bất động sản, mà chỉ triển khai các gói hỗ trợ như hiện tại”, ông Doanh nói.

Ông Doanh cũng cảnh báo về lĩnh vực thu – chi ngân sách nhà nước: Nợ công tăng nhanh, thu ngân sách không đủ để trang trải chi thường xuyên, hiện tình trạng bội chi vượt xa dự toán, phải vay mới để trả nợ cũ.

Theo ông, đây chính là “những đòi hỏi bức bách phải tái cơ cấu ngân sách nhà nước, kiểm soát chi ngân sách có hiệu quả, khắc phục tình trạng chi tiêu ngân sách lãng phí”. Tuy nhiên, nhiệm vụ này không được thể hiện trong một đề án tái cơ cấu ngân sách mà chỉ được xác định trong Nghị quyết của Quốc hội và thực hiện trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Ngân sách với những tác động rất hạn chế trong thực tế.

Do đó, ông Doanh đề nghị Quốc hội cần thực hiện quyền giám sát thu, chi ngân sách nhà nước có hiệu lực hơn và ban hành một kế hoạch tái cơ cấu và cải cách hệ thống ngân sách nhà nước.

Chuyện cấp sổ đỏ nhìn từ nhiều cấp độ khác nhau

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố, Bí thư Thành ủy Phạm Quang Nghị đã nhấn mạnh: Không thể chủ quan khẳng định không có tiêu cực, vì vậy khi đã có người khơi ra vụ việc thì phải làm cho rõ. Có thể thấy tinh thần sâu sát, quyết liệt của lãnh đạo thành phố không chỉ đối với vụ việc "bôi trơn" cấp "sổ đỏ" ở Khu đô thị Mễ Trì Thượng, mà còn thể hiện rõ quyết tâm xóa bỏ tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực, tiến tới chấn chỉnh công tác cấp GCN quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở trên địa bàn thành phố.
Ông Nguyễn Sỹ Cương, đại biểu Quốc hội cho biết tại phiên chất vấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cuối tháng 9 vừa qua, ông nhận được nhiều đơn thư tố cáo của người dân ở Khu đô thị Mễ Trì Thượng (quận Nam Từ Liêm) về việc phải "bôi trơn" 8 triệu đồng/hộ nếu muốn cấp "sổ đỏ".
Trước sự việc đó, Bí thư Thành ủy Phạm Quang Nghị đã yêu cầu các cơ quan chức năng của thành phố xác minh, làm rõ thông trên và phải công khai trước công luận để mọi người dân nắm được... Ngày 2/10, Bí thư Thành ủy đã chủ trì cuộc họp với đại diện các cơ quan chức năng của Hà Nội nhằm chỉ đạo xử lý thông tin mà đại biểu Nguyễn Sỹ Cương phản ánh.

Theo tin nhà đất, cần phải làm rõ việc có hay không chuyện "bôi trơn" trong việc cấp "sổ đỏ" cho các hộ dân ở Khu đô thị Mễ Trì Thượng; cũng qua việc này, UBND thành phố cần rà soát, chấn chỉnh lại công tác cấp giấy chứng nhận (GCN) nhà, đất trên địa bàn thành phố; xử lý nghiêm các vụ việc tiêu cực trong việc cấp sổ đỏ... Thời hạn hoàn thành việc xác minh này llà trước ngày 10/11/201

Lâu nay, lĩnh vực cấp GCN quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở đã có lắm "điều ra, tiếng vào". Sự phức tạp của việc này thể hiện ởì bản thân mối quan hệ dân sự giữa các chủ thể lợi ích liên quan đến nhà - đất, qua nhiều thời kỳ, nhiều biến động lịch sử đã có những tồn tại, vướng mắc chưa được tháo gỡ, dẫn đến giấy tờ, thủ tục pháp lý không đầy đủ, gây khó cho sau này.


Ngoài ra, sự phức tạp còn thể hiện ở chính sách pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và sở hữu nhà ở, các thủ tục cấp GCN quyền sử dụng đất còn thiếu đồng bộ, chồng chéo và rườm rà, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đời sống...

Tất cả những phức tạp trên đã dẫn đến tiến độ cấp GCN bị chậm so với yêu cầu Nghị quyết số 30/2012/QH13 của Quốc hội đề ra. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên - Môi trường, ở Hà Nội, tính đến thời điểm hiện tại mới chỉ cấp "sổ đỏ" được hơn 80% số lượng cần phải cấp. Đặc biệt đạt kết quả rất thấp là việc cấp "sổ đỏ" cho người mua nhà tại các dự án phát triển nhà ở.

Theo wiki nhà đất, kết quả rà soát 19 dự án trên địa bàn Hà Nội và Tp.HCM của Bộ Tài nguyên - Môi trường phối hợp với Bộ Xây dựng vào năm 2013 đã cho thấy: Chủ đầu tư đã bán và bàn giao cho người mua nhà 8.660 căn (chiếm 99,6%), nhưng mới nộp hồ sơ, làm thủ tục cấp GCN cho 2.850 căn (chiếm 32,9% số căn hộ đã bán nhà đất) và mới cấp GCN cho 2.052 căn (chiếm 23,7%)... trong tổng số 9.151 căn hộ theo thiết kế và được phê duyệt.

Tuy nhiên, trong một danh sách công bố khác của Sở Tài nguyên & Môi trường Hà Nội thì có tới 74 dự án nhà ở đang thiếu trách nhiệm trong việc cấp "sổ đỏ". Việc chậm tiến độ sổ đỏ này một phần cũng là do không ít chủ đầu tư đã xây dựng sai thiết kế được phê duyệt nhằm tạo lợi nhuận cho mình.

Những rào cản trong hệ thống chính sách pháp luật và những vướng mắc, bất cập trong quá trình quản lý, sử dụng nhà đất còn là nguyên nhân tạo ra "kẽ hở" phát sinh nạn quan liêu, cửa quyền trong việc cấp sổ đỏ.

Điển hình như việc không có đất vẫn cấp "sổ đỏ" (thậm chí cấp cho cả... người đã chết!) ở thị xã Sơn Tây; vụ vợ liệt sĩ ở huyện Mỹ Đức 10 năm nay "gõ cửa" các cấp chính quyền nhưng vẫn chưa được cấp "sổ đỏ"; hay vụ cấp 12 sổ đỏ trái pháp luật ở huyện Đại Lộc (tỉnh Quảng Nam)...

Việc người dân do tâm lý nôn nóng muốn được cấp "sổ đỏ" trong khi hồ sơ chưa đầy đủ đã tạo điều kiện "tham nhũng vặt" cho một số cán bộ thoái hóa, biến chất. Từ đó nảy sinh đơn thư khiếu kiện, thậm chí vượt cấp, kéo dài.

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố, Bí thư Thành ủy Phạm Quang Nghị đã nhấn mạnh: Không thể chủ quan khẳng định không có tiêu cực, vì vậy khi đã có người khơi ra vụ việc thì phải làm cho rõ. Có thể thấy tinh thần sâu sát, quyết liệt của lãnh đạo thành phố không chỉ đối với vụ việc "bôi trơn" cấp "sổ đỏ" ở Khu đô thị Mễ Trì Thượng, mà còn thể hiện rõ quyết tâm xóa bỏ tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực, tiến tới chấn chỉnh công tác cấp GCN quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở trên địa bàn thành phố.

Nhà ở sinh viên vẫn không đáp ứng được nhu cầu thực

Mục tiêu mà Thủ tướng Chính phủ đặt ra tại Quyết định số 65/2009/QĐ-TTg về một số cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề thuê là đến năm 2015, phải đáp ứng được 60% nhu cầu về chỗ ở cho học sinh, sinh viên. Phát triển NƠSV là hướng đi đúng đắn nhưng để đạt hiệu quả cao hơn, các tỉnh, thành cần đẩy nhanh hơn nữa tiến độ xây dựng loại hình nhà ở này.

Các khu nhà ở sinh viên (NƠSV) với giá thành rẻ, chất lượng ổn định, an ninh trật tự đảm bảo, môi trường lành mạnh đã là mơ ước của nhiều sinh viên. Nhiều tỉnh, thành đã xây dựng quy hoạch, xin nguồn vốn từ trái phiếu Chính phủ để xây dựng NƠSV, nhưng không phải tỉnh nào cũng làm tốt công tác này.
Hiệu quả bất ngờ từ mô hình nhà ở cho sinh viên
Khoảng 1.400 sinh viên sẽ được cung cấp chỗ ở khi khu NƠSV thuộc khu dân cư số 2, TP Bắc Giang có tổng mức đầu tư xây dựng hơn 97 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ đi vào hoạt động. Khu NƠSV này gồm 2 dãy nhà 5 tầng và 1 tầng hầm để xe. Với thiết kế phòng 4 giường và 6 giường, đơn giá thuê nhà sẽ áp dụng cho mọi đối tượng là 80 nghìn đồng/người/tháng, bao gồm trong đó phí bảo vệ, vệ sinh môi trường, thu gom rác thải hàng tháng.


Về chất lượng cuộc sống trong kí túc xá, nhiều sinh viên nhận xét: “Mỗi phòng trong ký túc xá đều có những quy định riêng như phân công trực vệ sinh, đổ rác, dọn dẹp phòng... khiến ai cũng có ý thức, trách nhiệm trong cuộc sống tập thể. Ở KTX, sinh viên có thể dễ dàng tham gia học nhóm, thảo luận hoặc tổ chức các hoạt động ngoại khóa bổ sung kiến thức học được trên giảng đường. Tuy nhiên để được vào ở KTX, sinh viên bình thường như tôi cũng phải chờ đến 6 tháng mới được vào ở vì còn dành chỗ cho sinh viên chính sách”.

Về công tác quản lý sinh viên, Phó trưởng BQL NƠSV Bắc Giang, ông Nguyễn Mạnh Hưng, cho biết: Chúng tôi xây dựng nội quy chặt chẽ về cuộc sống trong KTX, đảm bảo cho các em có được một chất lượng cuộc sống tốt nhất. Việc ra, vào cổng, chúng tôi có thẻ nội trú để quản lý các em dễ dàng hơn... Hộp thư góp ý của KTX cũng giúp tiếp nhận và giải quyết kịp thời những kiến nghị, đề xuất của sinh viên, trang bị camera tại cổng và khu vực tường bao cũng giúp phát hiện, ngăn chặn các vụ gây rối trong KTX.

Nhiều tỉnh, thành triển khai hiệu quả dự án NƠSV
Theo tin nhà đất, ngoài Bắc Giang thì Phú Thọ, Nghệ An (TP Vinh), Đồng Tháp, Cần Thơ, Hưng Yên, Tp.HCM, Hà Nội... cũng triển khai xây dựng và đưa vào sử dụng hiệu quả mô hình NƠSV được hàng nghìn sinh viên hưởng ứng.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nam Định, ông Nguyễn Tất Sơn, cho biết: Dự án cụm NƠSV tập trung tại TP Nam Định đã đưa vào hoạt động từ tháng 7/2014 với tổng mức đầu tư được phê duyệt là 297,489 tỷ đồng. Với tổng diện tích sàn xây dựng là 30.261m2, dự án nhà đất gồm 03 khối nhà 5 tầng và 1 nhà khối nhà 12 tầng, đưa lại 3.624 chỗ ở cho sinh viên.

Tương tự, TP Đà Lạt (Lâm Đồng) cũng đưa vào sử dụng KTX sinh viên tập trung từ tháng 9/2014, với  quy mô 33 khối nhà cao từ 3-9 tầng. KTX này đáp ứng chỗ ở cho 20 nghìn sinh viên.



Tham quan website nosvdongthap.vn của khu NƠSV TP Cao Lãnh (Đồng Tháp), có thể thấy được sự chuyên nghiệp trong cách làm việc của BQL tòa nhà này. Qua website này, sinh viên có thể cập nhật danh sách người đã đăng ký, đã được xét duyệt, hay đăng ký lưu trú online (trực tuyến). Không chỉ thế, sinh viên còn có thể biết được phòng còn trống giường, phòng đã kín giường, giá thuê được công khai trên trang điện tử (70 nghìn đồng/sinh viên/tháng). Đây thực sự là một cách làm vô cùng chuyên nghiệp của Đồng Tháp.

Tiến độ xây dựng NƠSV cần được đẩy nhanh hơn nữa
Trong khi nhiều địa phương làm tốt công tác đầu tư xây dựng NƠSV thì một số địa phương khác còn triển khai chậm, điển hình như là TP Hà Nội. Theo nhu cầu thực tế, Hà Nội cần triển khai 10 dự án NƠSV, mang lại chỗ ở cho khoảng 39 nghìn sinh viên, nhưng cho đến nay mới chỉ có 4 dự án là hoàn thành. Thậm chí có dự án xây dựng KTX sinh viên tập trung đã gần hoàn thành mà lại thiếu vốn khiến cho dự án bị chậm tiến độ.

Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Ngọc Tuấn cương quyết: “Thật quá lãng phí khi dự án hàng nghìn tỷ đồng mà chỉ vì thiếu vài chục tỷ mà không đưa vào phục vụ sinh viên. Sở KH&ĐT TP cần chú ý bố trí nguồn vốn cho các hạng mục nhà đã cơ bản hoàn thành. Ngoài ra, Sở Xây dựng cùng Sở Tài chính cũng phải xây dựng và công khai giá cho thuê nhà sinh viên".


Một địa phương khác là Tp.HCM cũng gặp những khó khăn về vốn trong việc hoàn thiện và xây dựng thêm các KTX cho sinh viên. Số liệu của Sở Xây dựng Tp.HCM cho thấy, trên địa bàn TP hiện đang có khoảng 225 nghìn sinh viên đến từ nhiều địa phương đang muốn có một chỗ ở trong KTX, nhưng có đến 80% sinh viên  phải thuê nhà trọ bên ngoài để theo đuổi việc học hành vì KTX chỉ đáp ứng được 20% nhu cầu.

Mục tiêu mà Thủ tướng Chính phủ đặt ra tại Quyết định số 65/2009/QĐ-TTg về một số cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề thuê là đến năm 2015, phải đáp ứng được 60% nhu cầu về chỗ ở cho học sinh, sinh viên. Phát triển NƠSV là hướng đi đúng đắn nhưng để đạt hiệu quả cao hơn, các tỉnh, thành cần đẩy nhanh hơn nữa tiến độ xây dựng loại hình nhà ở này.

Liệu có nên đầu cơ chuyển đổi từ nhà thương mại sang nhà ở xã hội

Về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn chia sẻ, thành phố sẽ lập đoàn kiểm tra liên ngành để thẩm định về mặt tiến độ, yêu cầu các chủ đầu tư phải cam kết tiến độ triển khai dự án nhà đất và sẽ xem xét thu hồi dự án nào không làm tốt.

Theo wiki nhà đất, nhiều dự án nhà thương mại đã được cấp phép chuyển đổi sang nhà ở xã hội hiện vẫn đang chậm tiến độ. Có ý kiến cho rằng, chủ đầu tư xin chuyển đổi dự án chỉ là cái cớ cho mục đích đầu cơ, giữ đất, chờ thị trường bất động sản (BĐS) phục hồi.
Thị trường BĐS đóng băng trong khoảng thời gian 2 năm trở lại đây. Trong thời gian này, hàng loạt các doanh nghiệp đã xin chuyển đổi sang nhà ở xã hội theo Thông tư 02/2014/TT-BXD do Bộ Xây dựng ban hành. Chủ đầu tư dự án sẽ được hưởng nhiều ưu đãi của Nhà nước nếu được chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội. Tuy nhiên, trên thực tế mặc dù đã được chuyển đổi nhưng nhiều dự án tại Hà Nội lại chậm tiến độ.
Báo cáo của UBND TP.Hà Nội cho thấy, trên địa bàn thành phố có 5 dự án nhà ở xã hội được chuyển đổi từ dự án nhà ở thương mại theo Thông tư số 02/2013/TT-BXD của Bộ Xây dựng với khoảng 4.020 căn hộ, tương đương khoảng 358.788m2 sàn xây dựng.

Trong số đó có 4 dự án đã được chấp thuận đầu tư (với 3.768 căn hộ, tương đương khoảng 21.600m2 sàn xây dựng) và 1 dự án đã có chủ trương của thành phố nhưng chưa chấp thuận đầu tư (với 252 căn hộ, tương đương 21.600m2 sàn xây dựng). Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có 4 dự án đang chuyển đổi và tốc độ chuyển đổi rất chậm.

Còn các dự án đã được chuyển đổi thì tiến độ như "rùa". Như dự án nhà ở xã hội tòa nhà SDU 143 Trần Phú (quận Hà Đông) có quy mô 35 tầng, diện tích 2.590m2, 512 căn hộ mặc dù đã được chấp thuận chuyển đổi cả năm rồi nhưng vừa qua dự án này mới hoàn thành phần móng.

Một trường hợp khác là dự án AZ Thăng Long (huyện Hoài Đức), tháng 1/2014, TP.Hà Nội đã chấp thuận cho dự án này chuyển đổi sang nhà ở xã hội. Tuy nhiên, hiện nay dự án hầu như vẫn “án binh bất động”. Vậy nguyên nhân dẫn đến việc chuyển đổi chậm trễ này là gì?

Chủ đầu tư các dự án này phải làm 2 lần thủ tục hành chình chứ không phải 1 lần. Thông tư 02/2014/TT-BXD của Bộ Xây dựng ban hành về thủ tục hành chính xin chuyển đổi quy định, dự án phải có quyết định phê duyệt cho phép chuyển đổi, tiếp đó theo Thông tư 16/2010/TT-BXD hướng dẫn thì phải có tiếp 1 thủ tục điều chỉnh dự án theo quy định đã được đề ra.Theo các doanh nghiệp, tốc độ triển khai dự án chậm là do vướng mắc trong các khâu thủ tục chuyển đổi. Một doanh nghiệp có dự án chậm tiến độ cho biết, nguyên nhân của tình trạng này là mất nhiều thời gian xin quyết định điều chỉnh quy hoạch. Cụ thể, khi muốn chuyển đổi sang nhà ở xã hội, doanh nghiệp phải điều chỉnh quy hoạch 1/500 của dự án, thay đổi thiết kế, sau đó đợi cơ quan chức năng chấp thuận. Đây là nguyên nhân chính khiến tiến độ dự án bị chậm.

Ngoài ra, doanh nghiệp không thể tự làm được những khâu khác như xác nhận đền bù giải phóng mặt bằng. Doanh nghiệp cũng gặp rất nhiều khó khăn trong việc hoàn thành các thủ tục của ngân hàng trong việc giải ngân vốn tín dụng gói hỗ trợ của Nhà nước.

Nhưng theo nhiều chuyên gia BĐS, việc xin chuyển đổi sau đó “ngâm” dự án của chủ đầu tư chính là chiêu trò “găm đất” của chủ đầu tư. Chuyên gia Nguyễn Hoàng Long cho biết, những dự án không đủ khả năng triển khai khi thị trường BĐS đóng băng thường xin chuyển đổi vì khi chuyển đổi nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội chủ đầu tư được miễn tiền sử dụng đất, vay vốn ưu đãi, giảm thuế VAT... Đó có thể là chiêu trò giữ đất của nhà đầu tư để đợi thị trường ấm lại, sau đó lại chuyển đổi thành nhà ở thương mại để kiếm lời.

Chuyên gia BĐS Nguyến Minh Phương lại nhận định, khả năng doanh nghiệp lợi dụng việc chuyển đổi để hưởng lợi từ chính sách không quá lớn bởi vì doanh nghiệp chỉ được hưởng các ưu đãi của Nhà Nước khi triển khai dự án, khi dự án chưa triển khai thì doanh nghiệp được hưởng lợi rất ít. Nhưng nếu cứ để dự án "treo" như vậy sẽ rât lãng phí đất, trong khi người nghèo không có nhà để ở.


Ông Vũ Ngọc Đạm, Trưởng Phòng Phát triển nhà, Sở Xây dựng Hà Nội đã trao đổi về vấn đề này. Theo ông, việc chủ đầu tư cố tình chậm trễ, chây ỳ trong triển khai dự án để giữ đất khó xảy ra mà các doanh nghiệp đang gặp khó khăn bởi chính khâu thủ tục hành chính.

Việc “ngâm” dự án quá lâu sẽ khiến chủ trương của Chính phủ mất đi giá trị, ông Đạm thừa nhận. Ông Đạm cũng cho biết, để giải quyết vấn đề này thời gian tới, để tìm nút thắt tháo gỡ vướng mắc về chính sách Sở sẽ tiến hành rà soát lại toàn bộ các dự án.

Về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn chia sẻ, thành phố sẽ lập đoàn kiểm tra liên ngành để thẩm định về mặt tiến độ, yêu cầu các chủ đầu tư phải cam kết tiến độ triển khai dự án và sẽ xem xét thu hồi dự án nào không làm tốt.

Những mẫu hoạt đồng mua bán chung cư sẽ khó tuân thủ

Vì vậy, quy định của Thông tư 03 nên được hiểu là tuân thủ các nguyên tắc, quy tắc trong giao dịch mua bán căn hộ chung cư, chứ không phải nhất thiết là tuân thủ theo đúng từng chữ, từng câu nêu trong hợp đồng mẫu để đảm bảo quyền tự do thỏa thuận của chủ đầu tư và khách hàng.
Theo tin nhà đất, trong giao dịch mua bán chung cư, Bộ Xây dựng đã ban hành hợp đồng mẫu để người mua và chủ đầu tư tuân thủ, tạo sự minh bạch, bảo vệ quyền lợi của khách hàng.
Tuy nhiên, Thông tư số 03/2014/TT-BXD được ban hành gần đây quy định các bên tham gia giao dịch bắt buộc phải “tuân thủ các nội dung và theo hợp đồng mẫu” lại gây ra nhiều khó khăn cho chủ đầu tư và khách hàng.

Hợp đồng không theo mẫu nên hiểu thế nào?
Cụ thể, theo quy định của Thông tư này giao dịch mua bán căn hộ chung cư giữa chủ đầu tư và khách hàng phải được thực hiện đúng theo mẫu quy định (mẫu đính kèm theo Thông tư này). Đặc biệt, khi giao dịch mua bán căn hộ chung cư giữa chủ đầu tư và người mua không tuân thủ các nội dung trong hợp đồng mẫu thì hợp đồng đã ký giữa các bên sẽ không được công nhận và sử dụng làm căn cứ để cấp sổ đỏ cho khách hàng.


Quy định “tuân thủ và theo đúng hợp đồng mẫu” không rõ ràng là như thế nào nên trên thực tế, khi thực hiện đăng ký hợp đồng mẫu với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, chủ đầu tư thường bị yêu cầu sửa sao cho từng câu, từng chữ, thứ tự từng điều khoản cũng phải đúng theo hợp đồng mẫu trong Thông tư số 03/2014/TT-BXD. Vì thế, hợp đồng của chủ đầu tư đã tuân thủ các nguyên tắc xác lập trong hợp đồng mẫu của Bộ Xây dựng về nội dung. Tuy nhiên, hợp đồng của các chủ đầu tư này vẫn bị từ chối đăng ký chỉ vì thứ tự điều khoản có thay đổi hoặc không đúng với từng chữ của hợp đồng mẫu.

Việc áp dụng pháp luật như trên là bất hợp lý và máy móc, gây nhiều phiền toái cho khách hàng và chủ đầu tư. Do đó, Bộ Xây dựng cần có văn bản hướng dẫn cụ thể vấn đề này. Nếu văn bản hướng dẫn này vẫn theo cách hiểu của các cơ quan Nhà nước như trên thì sẽ dẫn đến những hệ lụy pháp lý như sau.

Hợp đồng mua bán căn hộ giữa chủ đầu tư và khách hàng lẽ dĩ nhiên phải tuân theo các quy định, nguyên tắc của pháp luật. Tuy nhiên, không cần thiết hay đồng nghĩa phải đúng từng chữ, từng câu, các khoản theo thứ tự trong hợp đồn mẫu theo Thông tư.
Làm hành chính hóa quan hệ dân sự
Sẽ đi ngược với nguyên tắc tự do cam kết, thỏa thuận - nguyên tắc cốt lõi trong giao dịch dân sự nếu bắt buộc phải sử dụng đúng từng chữ của hợp đồng mẫu. Như vây, quy định bắt buộc sử dụng hợp đồng mẫu đã “tước đoạt” quyền tự do thỏa thuận của các bên, gây ảnh hưởng lớn đến lợi ích của chủ đầu tư và người mua nhà.


Đơn cử, tranh chấp liên quan đến hợp đồng mua bán căn hộ chung cư giữa người mua và chủ đầu tư có thể được giải quyết tại rọng tài thương mại theo lựa chọn của các bên hoặc tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền. Nhưng nếu áp dụng hợp đồng mẫu (Điều 18), Tòa án làm cơ quan giải quyết tranh chấp duy nhất mà các bên có thể lựa chọn.

Đã can thiệp quyền xét xử của tòa án
Thông tư 03 quy định, hợp đồng đã ký giữa khách hàng và chủ đầu tư không đúng với quy định của hợp đồng mẫu sẽ không được công nhận (Điều 2.2). Do đó, thỏa thuận của các bên như giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại dù phù hợp với quy định của Luật Trọng tài thương mại, nhưng không tuân thủ quy định của hợp đồng mẫu là giải quyết bằng Tòa án thì vẫn không có hiệu lực thi hành.

Nhưng Bộ luật Dân sự quy định, hợp đồng sẽ có giá trị pháp lý nếu hình thức và nội dung hợp đồng phù hợp với quy định pháp luật. Thế chẳng phải Thông tư 03 có hiệu lực cao hơn Bộ luật Dân sự? Đặc biệt, quy định trên của Bộ Xây dựng đã phần nào can thiệp vào thẩm quyền xét xử của Tòa án có thấm quyền.

Bộ Xây dựng quy định giao dịch mua bán căn hộ chung cư phải “tuân thủ đúng hợp đồng theo mẫu” mà không có sự giải thích rõ ràng đã khiến việc áp dụng trong thực tế gây nhiều phiền toái, khó khăn cho chủ đầu tư và người mua nhà. Bên cạnh đó, nếu hướng dẫn thực hiện hợp đồng mẫu theo phân tích trên thì các quy định đó đang trái với các nguyên tắc cơ bản trong giao dịch mua bán nhà đất dân sự quy định tại Bộ luật Dân sự.

Vì vậy, quy định của Thông tư 03 nên được hiểu là tuân thủ các nguyên tắc, quy tắc trong giao dịch mua bán căn hộ chung cư, chứ không phải nhất thiết là tuân thủ theo đúng từng chữ, từng câu nêu trong hợp đồng mẫu để đảm bảo quyền tự do thỏa thuận của chủ đầu tư nhà đất và khách hàng.